(Program ile çalışmanızda herhangi bir aksaklık varsa bu değişiklikleri el ile yapılandırabilirsiniz)
1. Nokta virgül ayarı.
2. Font ayarları.
3. Kilit ile çalışma.YENİ...
4. Kütüphanelerde kullanılan tanımlamalar.
5. K Değeri modülünde bileşen resmi çizilmesi.
6. MTH204 K Değeri Hesabı modülünde hesaplara hava tabakası girilmesi.
1. Nokta virgül ayarı
MTH paket programlarında kullanılan sayı hassasiyetine uygun Excell ve Access kütüphane dosyaları yanında kullanıcıların çeşitli seçenekler ve kat sayılara daha çabuk ulaşabilmesi için text formatındaki dosyalarda da (.INI ve .LNG gibi) çeşitli sayısal değerler saklanır. Bu gibi dosyalar sayı türlerini ayrı bir bilgi olarak saklamadıkları için tüm MTH modüllerinde ondalıklı sayılar için ( . ) Nokta ve Basamak gruplandırma simgesi olarak ( , ) Virgül seçilmiştir. Hesaplarınıza başlamadan önce Windows başlat komutu ile Ayarlar / Bölgesel Ayarlar komutları ile gelinen ekranda Sayı ve Para birimi sekmelerinde ayrı ayrı Ondalık hane ayırıcısını (.) Nokta ve Basamak gruplandırma simgesini (,) Virgül seçmelisiniz.

yukarı
2. Font ayarları
MTH programlarında önceden kullanıcı için hazırlanmış rapor dosyaları mevcuttur. Bu raporları kullanarak MTH kullanıcıları programla 40 çeşitte yazıcı çıktısı alabilirler. Bu rapor dosyaları içerisinde kullanılan fontlar MTH kullanıcıları için en az yer kaplayan, en okunaklı, en çok bilinen, vb. değerler göz önüne alınarak seçilmiştir. Bu fontlar Türkçe karakterleri desteklemektedir. Bazı Windows kurulumlarında ise (özellikle İngilizce - Türkçe upgrade) fontlarda Türkçe ayarları eksik olabiliyor. Bu gibi durumlarda win.ini dosyası içerisindeki [FontSubstitutes] başlığı altına MTH ‘nin desteklediği dört font için ekleme yapılması gerekir. Aşağıda bu eklemelerin yapılmış hali görülüyor. Dikkat edilmesi gereken husus bu font isimleri ile [FontSubstitutes] başlığı altında herhangibir başka ayar olmamasıdır.
[FontSubstitutes]
Times New Roman,0=Times New Roman,162
Courier New,0=Courier New,16
Arial,0=Arial,162
System,0=System,162
[FontSubstitutes] Başlığı altındaki 4 satır yukarıdaki gibi olmalı.
yukarı
3. Kilit ile çalışma
MTH Paket yazılımı bundan önceki
dönemlerde paralel port üzerine takılan donanım kilidi ile
kullanıcılarına ulaşıyordu. Gelişen teknoloji ile birlikte
donanım kilitlerinin ebatları ve bağlantı şekillleride değişti. Yeni nesil USB port donanım kilitleri yazılımınızın kullanım lisansını garanti altına almak için artık daha iyi bir yol. Yinede halen paralel port donanım kilidi kullanan kullanıcılarımızı da düşünerek paralel ve usb portlar için donanım kilidi desteğini bu kısımdan alabilirsiniz.
!!! Donanım kilidi kurulumunu yapmadan,
donanım kilitlerinizi bilgisayarınıza takmayınız !!!
Windows NT işletim sistemini kullanıyorsanız, MTH Paket yazılımı kurmadan önce NT oturumunu yönetici konumundan açmayı unutmayınız..
Daha önce bir donanım kilidi kurulumu
yaptıysanız ve başarılı olmadıysa yeni kurulumu yapmadan önce
Ayarlar / Denetim masası / Program ekle kaldır kısmından HASP
sistem dosyalarını kaldırınız ve bilgisayarınızı yeniden
başlatınız.
PARALEL PORT..
Bilgisayarınızın paralel portuna takılan ve
yaklaşık kibrit kutusu büyüklüğündeki bu donanım kilidi için
güncel setup dosyasını aşağıdaki linkten edinebilirsiniz.
Yazıcı bağlantınızı bu port üzerinden rahatlıkla
yapabilirsiniz. Kilidi taktıktan sonra paralel porta sıkıcı
vidalandığından emin olunuz.
Paralel
port donanım Kilidi sistem dosyaları Windows kurulumu (5.0 Mb)
Bu link ile windows işletim sistemi üzerinde
bir pencere yardımı ile kurulumu yapacaksınız. Bu sihirbazda
anlatıldığı şekilde yönergeleri izleyiniz ve kurulumu
tamamlayınız. Kurulumun sonunda bu setup kurulumun başarılı
olduğuna dair sizi bilgilendirecektir. Bazı windows
sürümlerinde bu kurulum başarılı olmayabilir. Bu gibi
durumlarda aşağıda linki verilen komut satırından kurulumu
deneyiniz. Bu linkteki uygulamayı bilgisayarınızın C:\
konumuna kopyalayın ve Başlat menüsünden / Tüm programlar /
Donatılar / Komut istemi komutu ile DOS komut satırından C:\
konumundayken hinstall -i yazınız.
Paralel
port donanım Kilidi sistem dosyaları DOS kurulumu (4.7 Mb)
USB PORT... Bilgisayarınızın USB portuna
takılan ve memoriy stick büyüklüğündeki bu donanım kilidi için
güncel setup dosyasını aşağıdaki linkten edinebilirsiniz.
Bilgisayarınızın üzerindeki herhangi bir USB port'a rahatlıkla
takabilirsiniz. Bizim tavsiyemiz sık kullanılan bilgisayarın
ön tarafındaki portlar yerine, arka yüzündeki muhtemelen
çalışırken gevşemiyecek ve çarpılmayacak konumdaki portlara
takmanız.
USB
port donanım Kilidi sistem dosyaları Windows kurulumu (2.4
Mb)
Bu link ile windows işletim sistemi üzerinde
bir pencere yardımı ile kurulumu yapacaksınız. Bu sihirbazda
anlatıldığı şekilde yönergeleri izleyiniz ve kurulumu
tamamlayınız. Kurulumun sonunda bu setup kurulumun başarılı
olduğuna dair sizi bilgilendirecektir. Bazı windows
sürümlerinde bu kurulum başarılı olmayabilir. Bu gibi
durumlarda aşağıda linki verilen komut satırından kurulumu
deneyiniz. Bu linkteki uygulamayı bilgisayarınızın C:\
konumuna kopyalayın ve Başlat menüsünden / Tüm programlar /
Donatılar / Komut istemi komutu ile DOS komut satırından C:\
konumundayken hinstall -i yazınız.
USB
port donanım Kilidi sistem dosyaları DOS kurulumu (2.2
Mb)
yukarı
4. Kütüphanelerde kullanılan tanımlamalar
MTH programlarının en önemli özelliklerinde bir tanesi bilgi taşıyan kütüphanelerinin çok detaylı ve kullanıcının müdahale edebileceği şekilde tasarlanmasıdır. Kütüphaneler MTH içerisinde dış hava dizayn değerleri, yapı malzemeleri, cihaz teknik özellikleri, vb kullanıcı için arşiv ve litaratür taranarak erişilebilecek bilgileri barındıran değerli dosyalardır. Bu kütüphaneler Dipro'nun, Üretici firmaların, Dağıtıcı firmaların, Satıcı firmaların veya kullanıcıların ürettiği kütüphaneler olabilir. Kütüphane dosyaları Microsoft Access .MDB, Microsoft Excell 5.0 .XLS, Borland dBase IV .DBF, Paradox 4.x .PDX dosyaları formatında olabilir.
Kütüphane dosyaları içerisinde çeşitli bilgi alanları mevcuttur bunlar kazan kapasitesini saklayan bir bilgi kümesi için kazan_kap_kW veya yapı malzemesi adını saklayan bir bilgi kümesi için material_name gibi isimler alabilirler. MTH kullanıcıları bu bilgilerden bağımsız kendi kütüphane dosyalarını üretseler bile dosyaları MTH programına tanıtma sırasında karşılaşacakları Kütüphane Eşlem penceresinde bu alanları eşleyerek MTH'nin tanımadığı bilgi formatlarındaki kütüphaneleri bile kullanabilirler.
MTH kütüphane dosyalarında bilgi taşıyan bazı kısımlarda sayılar, harfler, vb şekillerde kısaltmalar ve genel tanımlamalar yapılmıştır. Bu işlem özellikle bilginin daha sonradan artabileceği konular ve dil özelliklerini etkileyen kısımlarda olmuştur. Örnek olarak bir kazanın yakabileceği yakıtlar için Gaz, Mazot vs. bilgisi yerine 1,2 gibi sayılar kullanılmış olabilir. Aşağıdaki listede bu gibi tanımlamaları bulacaksınız.
Dosya adı |
Alan Adı |
Alabileceği değerler |
Değerler açıklamaları |
Br_xxxxx.xls |
Yakıt_cinsi |
1
2
3 |
Gaz (Doğalgaz, Lpg, vs) Sıvı Motorin Sıvı
Fuel-Oil |
Ch_xxxxx.xls |
İmalat_şekli |
1
2 |
Hava Soğutmalı
Su soğutmalı |
Kz_xxxxx.xls |
Cinsi |
1
2 |
Döküm kazan
Çelik kazan |
Kz_xxxxx.xls |
Yakıt_cinsi |
1
2 |
Sıvı/Gaz yakıtlar
Katı Yakıt |
Rd_xxxxx.xls |
Cinsi |
0
1
2 |
Döküm
Çelik
Aluminyum |
Rd_xxxxx.xls |
İmalat_tipi |
1
2 |
Dilimli
Panel |
yukarı
5. K Değeri modülünde bileşen resmi çizilmesi
Bu kısımda MTH 204 K Değeri hesabı yazılımı kullanarak hesapladığınız yapı bileşeni ısı iletim katsayılarına (K değeri) teknik çizim programları ile çizilmiş bileşen kesit resimleri nasıl eklendiği incelenecek. Yapılacak işlemler maddeler halinde sıralanmıştır, bu sayede tekrar eden işlemleri madde numaraları ile takip edip bu işlemleri ilk defa yapıyor olsanızda çizimlerinizi çok kısa süre içerisinde gerçekleştirebileceksiniz. Aşağıda iki yöntem anlatılıyor.
Birinci yöntemde tüm hesaplar bittikten sonra \MTH20\Work dizini altında bulunan kdegeri.dwg dosyasında AutoCAD programı ile çizim yaptıktan sonra önceden hesap yazıcı çıktıları alınmış K değeri hesaplarını printerden bir daha geçirerek AutoCAD ile üzerine k değeri bileşen kesit resimlerinin yazdırılmasıdır.
İkinci yöntem k değeri resimlerinin hesap sırasında çizilmesi ve bir seferde yazıcı çıktısının alınmasıdır. İkinci yöntemle ilgili maddeler aşağıda listelenmiştir.
- Hesaplama işlemi biten k değerlerini “Sakla” komutu vererek hesap penceresi hafızasına almadan önce bu pencere üzerindeki “Resim” tuşuna basınız. Bu sayede hem daha önceden çizilmiş bileşen kesit resimlerini dosyanıza bağlayabilirsiniz, hemde yeni çizeceğiniz resimler için bir çizim altlığı oluşturmuş olursunuz.
- Ekranan gelen küçük pencere üzerindeki “Çizim” tuşuna basınız. Bu sayede çizin alanı diğer programlar ile resim paylaşabilecek özellikleri kazanacaktır.
- Bu örnekte teknik resim hazırlamak için AutoCAD ® programındaki işlemler anlatılacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken husus AutoCAD programı için geçerli olan komut anlatımlarının bir piyasa standardı haline gelmesidir. Bu sayede sizde elinizdeki teknik çizim programları ile benzer komutları kullanarak anlatılan işlemleri gerçekleştirebilirsiniz.
- AutoCAD programınızı çalıştırınız. Yeni bir çizim ortamı hazırlayınız. Ana menüden “Tools” menüsünden “Options” komutunu seçimiz. Ekrana gelen pencere üzerindeki “Display” sekmesindeki “Colors..” tuşunu tıklayınız.
- “Window elements” açılır listesinden “Model tab background” açıklamasını seçiniz. “Color” açılır listesinden “White” rengini bularak seçiniz. Bu pencereyi “Apply & Close” tuşuna tıklayarak kapatınız. “Options” penceresinide “OK” tuşuna tıklayarak kapatınız.
- Bu işlemler ile Çalışma arka fonu rengini beyaz yapmış oldunuz. Eğer bu işlemi yapmadan diğer maddeleri uygulamaya devam ederseniz. K Değeri Hesabı dosyanıza yapıştıracağınız bileşen kesit resimleri arka fonları siyah kalacak ve bileşen resimlerinin yazıcı çıktılarını alırken bu bölgeler yazıcınızdan siyaha boyalı olarak çıkacaktır.
- AutoCAD penceresindeki çizim alanı boyutlarını, pencerenin herhangibir köşesinden fare yardımı ile tutarak K Değeri Hesabı programınızın “Bileşen resmi” penceresi boyutlarına getiriniz.
- Herzamanki çizim yöntemlerinizi kullanarak bileşen kesiti resminizi AutoCAD programında çiziniz.
- AutoCAD ana menüsündeki “Edit” komutu altındaki “Copy Link” komutunu tıklayınız. Bu sayede resminiz diğer programlar tarafından paylaşılabilen bir formata dönüştürüldü.
- “Bileşen resmi” penceresinde “Düzen” menüsünden “Yapıştır” komutunu veriniz. Eğer ekrana bit eşlemin genişletilmesine ait bir mesaj çıkarsa buna “Hayır” yanıtını veriniz.
- Bileşen kesit resminizin etrafında kesit çizgi halinde bir kare içerisinde görüyorsunuz, pencerenin hiç bir yerine dokunmadın bu resmi farenin sol tuşuna basılı iken Bileşen resmi penceresinde ortalayayınız. Eğer yerini beğeniyorsanız “Tamam” tuşuna tıklayınız.
- Ekrana gelen bileşen resmi kaydet
dialog penceresindewn uygun bir dosya dizini ve dosya adı
seçerek “Kaydet” tuşuna basınız. Bileşen resmi penceresi
kapanarak ekranda K Değeri hesabı penceresi belirecektir.
“Sakla” komutunu vererek bu hesabı saklayarak başka bir yapı
bileşeni için hesaba devam edebilirsiniz.
- K Değeri hesabı ana menüsündeki Aletler komutundan ulaşacağınız Tüm bileşen resimleri komutu ile bir seferde tüm resimleri yazdırabilirsiniz.
yukarı
6. MTH204 K Değeri Hesabı modülünde hesaplara hava tabakası girilmesi
Bu modülde bir yapı bileşenin k değerinin hesaplanmasında o yapı bileşenini oluşturan yapı malzemelerinin ısı geçirgenlik değerleri (lamda W/m2K), kalınlıkları (m), birim hacim ağırlıkları (Kg/m3) ve Su buharı difüzyon direnç faktörleri kullanılır. Hava tabakalarının ise çeşitli kalınlıklardaki ısı geçirgenlik dirençleri litaratürlerde yer alır. Bu durumda kullanıcılar ısı geçirgenlik direncinin bir yapı malzemesinin ısı geçirgenlik katsayısının aritmetik tersi olduğundan yola çıkarak ilgili tablolardaki değerleri kullanarak programa tanıtabilecekleri ısı geçirgenlik değerlerini bulabilirler.
Örnek verecek olursak, 10 cm kalınlığındaki bir hava tabakasının ısı geçirgenlik değerini bulmak istersek, aşağıdaki tablodan seçtiğimiz kalınlığa denk gelen ısı geçirgenlik direncinin 0.17 m2K/W olduğunu görürüz. direnç = d / lamda formülünden lamdanın 0.588 W/mK olduğunu hesaplayabilir ve bu şekilde hesap ekranındaki ilgili yere yazabiliriz.
Çeşitli kalınlıklardaki hava tabakalarının ısı geçirgenlik dirençleri (m2K/W)
| Hava tabakasının durumu |
Kalınlık (cm) |
| |
0.5 |
1 |
2 |
5 |
10 |
15 |
20 |
| Düşey |
0.11 |
0.14 |
0.16 |
0.18 |
0.17 |
0.16 |
0.16 |
| Yatay, sıcak yüzey altta |
0.11 |
0.14 |
0.15 |
0.16 |
0.16 |
0.16 |
0.16 |
| Yatay, sıcak yüzey üstte |
0.1 |
0.15 |
0.18 |
0.21 |
0.21 |
0.21 |
0.21 |
yukarı |